Leerdoelen

Leerdoelen vormen de basis voor je cursus. Het vergt even wat oefening, maar als je leerdoelen helder kunt beschrijven, dan heb je daar enorm veel houvast aan bij het vormgeven van de cursusinhoud.

DOEL VAN DE OPDRACHT

Na het maken van deze opdracht heb je leerdoelen geschreven die:

– passen bij het niveau van de cursisten

– aansluiten bij wat de cursisten willen leren

– passen bij het leertempo van de cursisten

– maar op een manier zijn uit te leggen

– makkelijk te toetsen zijn

(Oftewel SMART leerdoelen)

Een goed geschreven leerdoel is als een schot in de bulls-eye.

OPDRACHT “LEERDOELEN MAKEN”

Goed geschreven leerdoelen helpen je bij het bepalen van de leerinhoud, de volgorde van je leerinhoud en bij het toetsen ervan.

Schrijf met behulp van de voorbeeld uitwerking hieronder de leerdoelen voor je eigen cursus.

Controleer of de leerdoelen:

– passen bij het niveau van de cursisten

– aansluiten bij wat de cursisten willen leren

– passen bij het leertempo van de cursisten

– maar op een manier zijn uit te leggen

– makkelijk te toetsen zijn

; oftewel controleer of de leerdoelen SMART zijn

Voorbeeld

VOORBEELDAntwoord

Goed geschreven leerdoelen helpen je bij het bepalen van de leerinhoud, de volgorde van je leerinhoud en bij het toetsen ervan.

Schrijf de leerdoelen voor je eigen cursus.

Na het maken van deze opdracht heb je leerdoelen geschreven die passen bij het niveau van de cursisten, bij wat de zij willen leren, bij hun leertempo en die maar op een manier uit te leggen zijn. Ook zijn je leerdoelen makkelijk te toetsen. 

Tip: Wanneer informatie of opdrachten geen bijdrage leveren aan het behalen van het leerdoel, dan kun je het weglaten uit de cursus.

Tip: Soms moet je eerst het een weten of kunnen voordat je aan de volgende stap kunt beginnen. Geef dan duidelijk de volgorde van de leerdoelen aan. Soms maakt het niet uit wat je eerst leert. Geef de cursisten dan de keuze. Als je het lastig vindt de leerdoelen te ordenen, schrijf ze dan op post its en schuif net zo lang tot dat je tevreden bent.

Tip: Beschrijf wat je een cursist kunt zien doen, zeggen of schrijven als hij of zij het leerdoel behaald heeft.

Controleer of de leerdoelen:

– passen bij het niveau van de cursisten

Omdat dit een online cursus is waar iedereen aan deel kan nemen weet ik niet hoe handig de cursisten zijn in het schrijven van leerdoelen. Daarom probeer ik zo duidelijk mogelijk te verwoorden wat de bedoeling is, zodat mensen die nog nooit van een leerdoel gehoord hebben hopelijk gewoon begrijpen wat de bedoeling is.

– passen bij wat de cursisten willen leren

Leerdoelen schrijven is een belangrijk onderdeel van het maken van een cursus. Cursisten die al in staat zijn om leerdoelen te schrijven of die geen behoefte hebben het te leren, kunnen deze opdracht overslaan.

– passen bij het leertempo van de cursisten

Tja, dat is weer een lastige. Dat zal niet voor iedereen het geval zijn. Voor sommige cursisten is het beter het leerdoel eerst in subleerdoelen aan te bieden.

Tip: Een subleerdoel is een leerdoel dat een klein stukje van een groter leerdoel behandeld. Zo is: “Zelfstandig en veilig door het verkeer naar de supermarkt kunnen gaan”, een subleerdoel van, “Zelfstandig boodschappen kunnen doen voor een gezonde avondmaaltijd.” Net zoals, “Een boodschappenlijstje maken voor de ingrediënten van een gezonde avondmaaltijd. (Een leerdoel voor begeleidt wonen.)

– maar op een manier zijn uit te leggen

Dit bereik je door te omschrijven wat je de cursisten ziet doen, hoort zeggen of ziet schrijven wanneer het leerdoel bereikt is.

Tip: Controleer je leerdoelen door ze door een ander te laten lezen en hem of haar te vragen in eigen woorden te zeggen wat er van de cursisten verwacht wordt.

– makkelijk te toetsen zijn?

Als je in het leerdoel beschrijft hoe lang, hoe vaak of hoe goed (aan welke voorwaarden het moet voldoen) de cursist iets moet doen om het leerdoel te behalen, dan kun je dat makkelijk controleren.

Tip: Beschrijf in je leerdoel hoe snel of hoe vaak of hoe goed (bijvoorbeeld van de 20 geleerde plaatsnamen er binnen vijf minuten minimaal achttien op kunnen noemen) de cursisten iets moeten laten zien, vertellen of beschrijven.

SMART leerdoelen

In plaats van met de bovenstaande methode kun je de kwaliteit van je leerdoelen ook controleren via de SMART manier.

Controleer de leerdoelen op de volgende punten:

S = specifiek (wat kan iemand doen of vertellen nadat het leerdoel behaald is?)

M = meetbaar (hoe veel, hoe goed of hoe lang kan iemand dat?)

A = acceptabel (is de cursist gemotiveerd het leerdoel te behalen?)

R = realistisch (klopt het niveau, het tijdsbestek en de grote van het leerdoel?)

T = tijdsgebonden (wanneer moet het doel behaald zijn of wordt het leerdoel getoetst?)

Niet specifiek: heeft basiskennis over stoomtreinen

Specifiek: kan vertellen wanneer, waarom en door wie de eerste praktisch toepasbare stoomlocomotief ontworpen is

Niet meetbaar: kan een mooi liedje zingen

Meetbaar: kan goed articulerend, toonvast en goed hoorbaar een zelfgekozen liedje zingen

Niet acceptabel: de cursisten willen het niet leren

Acceptabel: de cursisten willen zich het leerdoel eigen maken, want ze begrijpen wat het hen zal opleveren

Niet realistisch: kan hinkelen over een hinkelbaan (een kind van drie jaar)

Realistisch: kan drie tellen op een been staan (een kind van drie jaar)

Tip: Om te bepalen of een leerdoel acceptabel en realistisch is gebruik je de informatie die je over de cursisten verzameld hebt. (de doelgroepanalyse) Deze onderdelen van het leerdoel kunnen namelijk per groep of persoon verschillen.